Wraz z nadejściem słonecznych dni coraz częściej sięgamy po kremy z filtrem SPF. Niestety wielu pacjentów nadal traktuje je jako kosmetyk używany wyłącznie podczas wakacji nad morzem. To błąd. Promieniowanie ultrafioletowe oddziałuje na naszą skórę przez cały rok i jest jednym z głównych czynników odpowiedzialnych za przedwczesne starzenie się skóry oraz rozwój nowotworów skóry, w tym czerniaka.
Czym jest SPF?
SPF (Sun Protection Factor) określa stopień ochrony przed promieniowaniem UVB, które odpowiada przede wszystkim za oparzenia słoneczne. Jednak skuteczna fotoprotekcja powinna chronować również przed promieniowaniem UVA, które przenika głębiej do skóry, przyspiesza proces starzenia, powoduje przebarwienia i zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów skóry.
Dlatego wybierając krem przeciwsłoneczny, należy zwracać uwagę nie tylko na wartość SPF, ale również na oznaczenie ochrony UVA, najczęściej przedstawione jako symbol „UVA” umieszczony w kółku.
Jaki filtr wybrać?
W codziennej praktyce dermatologicznej rekomenduję stosowanie preparatów o wartości co najmniej SPF 30, natomiast w okresie wiosenno-letnim oraz podczas dłuższego przebywania na świeżym powietrzu najlepiej wybierać SPF 50 lub 50+.
Szczególnie wysokiej ochrony wymagają:
Filtry mineralne czy chemiczne?
Obecnie dostępne są dwa podstawowe rodzaje filtrów przeciwsłonecznych.
Filtry mineralne (fizyczne), takie jak tlenek cynku czy dwutlenek tytanu, działają głównie poprzez odbijanie i rozpraszanie promieniowania UV. Są dobrze tolerowane przez osoby z wrażliwą skórą oraz przez dzieci.
Filtry chemiczne (organiczne) absorbują promieniowanie UV i przekształcają je w nieszkodliwą energię cieplną. Są zazwyczaj lżejsze kosmetycznie i łatwiejsze w codziennym stosowaniu.
Najważniejsze jest jednak nie to, jaki rodzaj filtra wybierzemy, lecz to, czy będziemy go stosować regularnie i w odpowiedniej ilości.
Kiedy nakładać krem z filtrem?
Jednym z najczęstszych błędów jest nakładanie kremu dopiero po wyjściu na słońce.
Preparat przeciwsłoneczny powinien zostać nałożony około 15–30 minut przed planowaną ekspozycją na promieniowanie UV, aby mógł równomiernie pokryć powierzchnię skóry i osiągnąć pełną skuteczność.
Krem należy aplikować na wszystkie odsłonięte części ciała, nie zapominając o uszach, karku, szyi, grzbietach dłoni oraz stopach.
Jak często należy ponawiać aplikację?
Nie wystarczy jednorazowe użycie kremu rano.
Ochronę przeciwsłoneczną należy odnawiać co około 2 godziny podczas przebywania na zewnątrz, a także po kąpieli, intensywnym poceniu się czy wytarciu skóry ręcznikiem.
Nawet preparaty oznaczone jako „wodoodporne” tracą część swoich właściwości ochronnych w trakcie aktywności fizycznej lub kontaktu z wodą.
Czy krem SPF stosujemy tylko latem?
Zdecydowanie nie.
Promieniowanie UVA dociera do powierzchni ziemi przez cały rok, również w dni pochmurne. Co więcej, przenika przez szyby samochodowe i okienne. Dlatego codzienna ochrona przeciwsłoneczna powinna stać się elementem porannej pielęgnacji, podobnie jak mycie zębów.
Szczególnie istotne jest stosowanie filtrów przez osoby wykonujące zabiegi medycyny estetycznej, leczenie retinoidami czy terapię przebarwień.
Krem SPF to nie wszystko
Nawet najlepszy preparat przeciwsłoneczny nie daje 100-procentowej ochrony. Dlatego należy pamiętać również o innych zasadach bezpiecznego korzystania ze słońca:
Podsumowanie
Regularne stosowanie kremów z filtrem SPF jest jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania fotostarzeniu skóry oraz rozwojowi nowotworów skóry. Dla większości osób najlepszym wyborem będzie preparat zapewniający szerokopasmową ochronę UVA i UVB o wartości SPF 50, stosowany codziennie i ponawiany co około 2 godziny podczas ekspozycji na słońce.
Pamiętajmy, że zdrowa opalenizna nie istnieje. Każde zaczerwienienie skóry po ekspozycji słonecznej jest sygnałem jej uszkodzenia. Ochrona przeciwsłoneczna to nie moda, lecz inwestycja w zdrowie skóry na całe życie.
Dr nauk medycznych Elżbieta Wojtowicz-Prus
